HENDRIK DE HAAN

Op 4 september 1907 werd Hendrik (Henk) de Haan geboren te Sneek. Op 15-jarige leeftijd verliet hij de Mulo en ging werken. Na diverse baantjes trad hij in 1930 in dienst als particulier chauffeur bij Drankenhandel Groenhout te Sneek en bleef daar tot 1957. De eerste wielerwedstrijden werden gereden op de sintelbaan van het sportpark aan de Leeuwarderweg te Sneek. Garage Ozinga loofde de prijzen (f. 7,50, f. 5,-- en f. 2,50) uit. Dat sintelbaanrijden was erg gevaarlijk, mede door het grote aantal deelnemers, en de valpartijden waren dan ook niet van de lucht. In 1928 werd het menens: er werd deelgenomen aan de Friesche Elfstedentocht vanuit Leeuwarden. Deze 230 km lange wedstrijd werd verreden bij zeer slecht weer; storm en regen teisterden het peloton. Het achterwiel van zijn Belgische Van Houwaert-racefiets was voorzien van twee tandwielen, een met 16 tandjes en de ander met 18. Met wind tegen werd gereden met 16 tandjes en voor de wind werd het wiel omgedraaid. Zoals gebruikelijk reed De Haan met een tube om de nek en toen deze in het voorwiel terecht kwam betekende dat een fikse buiteling. Door het ontstane tijdverlies werd De Haan slechts achtste in de einduitslag. Het volgende jaar was hij weer deelnemer aan de Elfstedentocht en werd zevende, zijn broer IJde zesde. Henk de Haan hield toch meer van de baan dan van de weg en toen in 1933 de wielerbaan in Leeuwarden werd geopend was Henk de Haan van de partij.

"Dat was een prachtbaan, net een echte zesdaagsebaan met zijn oplopende bochten. Veel beter dan de Groninger baan, waar de losse planken je soms om de oren vlogen. Er reden heel wat grootheden in Leeuwarden. Het koppel Cor Wals/Jan Pijnenburg was wereldver- maard, maar ook Jan Pijnenburg, Adriaan Braspennincx en Kees Pellenaars reden er regelmatig. Die renners reden op speciaal voor hen gemaakte fietsen, helemaal aangepast aan het lichaam. Alleen betaalbaar voor mensen met veel geld. De kwaliteit van het materi- aal was trouwens heel anders dan nu. De fiets was veel zwaarder en we hadden toen houten velgen met tubes er omheen. De spaken werden op de kruising met kamdraad bijelkaar gehouden tegen het zwiepen. Dat moest wel, omdat een gebroken wiel anders onvermijdelijk was. De tubes zaten met dubbelzijdig kleefband aan de velg vast en door het oppompen klemde de band in de velg". In Scheveningen werd bij Johan van Eck een baanfiets aangeschaft met 48 tanden voor en 16 achter. De fiets was niet voorzien van een rem, maar met de racehandschoenen kon, via de voorband, uitstekend worden geremd. Op de motor, samen met broer IJde, die de fiets op de nek en de wielen in speciale hoezen had, reisde men naar Leeuwarden. Zijn specialiteit was de sprint en omdat hij veel kracht in de benen had, sneuvelde meer dan eens een trapper of de ketting. In de openingswedstrijd werd hij tweede achter Cees Stapensea uit Menaldum, maar zijn taaiste tegenstander was de Harlinger politieagent Jan Leijenaar. Rijk werd hij niet op de baan. Als startgeld ontvingen de renners 1 of 2 rijksdaalders van de directeur van de N.V. Leeuwarder Wielerbaan U. de Boer en de prijzen waren medailles of bekers. Voor de huur van een box moest f. 10,-- per maand betaald worden. Door masseur Willie Stijger konden de renners gemasseerd worden, maar de stank van de kajepoetolie was dan ondraaglijk. Ook heeft Henk de Haan wel op de betonnen baan van het Olympisch stadion van Amsterdam gereden. De vader van stadgenoot Dirk Kanon was in het bezit van een auto en hij zorgde voor het vervoer. Er werden echter geen successen geboekt in de hoofdstad omdat men niet beschikte over goed materiaal. Goede baanfietsen ontbraken, het verzet was te groot en de banden waren te licht voor het beton. De Sneker heeft ook veel meegedaan aan hometrainerwedstrijden, die in de jaren dertig, vooral in de winter, erg populair waren. Een speciale trainingaccomodatie werd gevonden in een café aan het Kleinzand. Dirk Kanon trainde op een hometrainer met hele grote houten rollen en als hij reed was dat enkele straten verderop duidelijk hoorbaar. Hendrik de Haan is in 1935 gestopt met de actieve wielersport, omdat zijn meisje (zijn latere vrouw Rijkje Loen uit Sneek) en zijn werk te veel tijd in beslag namen. De Haan is overleden op 4 december 1997.