EDO J. BERGSMA

Edo Bergsma werd geboren op 6 juni 1862 te Leeuwarden. Hij won in 1882 enige prijzen, maar zijn grote kracht lag echter op het bestuurlijke vlak. Vrijwel vanaf het begin heeft hij het gezicht bepaald van het Nederlandse vélocipèderijden. Bergsma was de eerste voorzitter van de in 1874 opgerichte Leeuwarder Vélocipède Club. Op 1 juli 1883 werd de Nederlandsche Vélocipèdisten Bond opgericht. Op de eerste bestuursvergadering van deze bond (20 januari 1884) werd Edo J. Bergsma als hoofdafgevaardigde voor District VI (Friesland en Groningen) voorgesteld. Hij was toen pas twee weken lid (lidnummer 92). Hij zei "ja" en dat betekende het begin van een bliksemcarrière. Acht maanden later (1 september 1884) werd hij al tot waarnemend president van de Bond gekozen. Drie weken daarna (21 september 1884), nota bene bij afwezigheid, werd Edo Bergsma verkozen tot President, als opvolger van de eerste President Bingham. Hij accepteerde zijn verkiezing en bleef vervolgens ruim 50 jaar de eerste man van de Algemene Nederlandsche Wielrijders Bond. Die naam was op zijn initiatief een half jaar na zijn verkiezing de nieuwe naam van de Vélocipèdisten Bond geworden.

De toenemende populariteit van het wielrennen gaf ook de nodige problemen. Wat moest een organisatie voor amateurs doen tegen betalingen bij wedstrijden? Zelfs door eigen consuls! Ook andere bezwaren begonnen te rijzen. Bij wegwedstrijden klaagden omwonenden over het ongemak dat de renners veroorzaakten. Reeds dagen tevoren namen ze wegen in beslag voor hun training. Toen in 1898 ook nog bookmakers zich met de wielersport bezig gingen houden, was voor Edo Bergsma en zijn ANWB de maat vol. Op de vergadering van 2 december 1898 werd besloten het wielrennen per maart 1899 los te laten. Vervolgens konden Bergsma en de ANWB zich weer op het rijwieltoerisme richten. Bij het vijftigjarig jubileum van de ANWB in 1933 werd Edo Bergsma benoemd tot Comman- deur in de Orde van Oranje Nassau. Op 2 oktober 1937 trad hij af als voorzitter. Na 53 jaar nam hij afscheid van 'zijn', sinds 1935 Koninklijke, ANWB, waarvan hij bij zijn aanvaarding van het voorzitterschap nog zei dat hij het niet langer dan 1 jaar zou doen. Bergsma was jaren- lang burgemeester van Enschede en lid van de Eerste Kamer. Hij is overleden in 1948.